image_20261102_062759

Иҟан хәыҷы-ҳаракы, ицәгьоу, аха ԥыҭракгьы угәы изҭамшәо аминуҭ — уаҟа ауаатәыҩса ргәанызаара аӡбара ҟарҵон аԥсҭазаареи ауаатәыҩса рыгәрагареи рызкны. Рҳәамҭақәа рыла акәым. Рконституциақәа рыла акәым. Аха бомбақәа акыраамҭа амҵәыжәҩақәа рықәраан, дара иргыло акәадырла. Иаԥырхагаз, аԥсҭазаара зыхьчаз ахәыҷы иахьырҭо ала. Аҵлаҳәы рҿарҵоу, мамзаргьы амца зкыз адгьыл рықәдыргылоу ала. Ари аминуҭ еснагь иахьатәи ауп. Ҳара уи аҭак ҟаҳҵарц азы уаанӡа ҳзыҟамыз еиԥш иӷәӷәоу аҭыӡшәақәа ҳамоуп.


Ари аидеиа мацара акәым. Ари ԥсҭазаара зцу системауп — аполитикақәа, атехнологиақәа, ауаатәыҩса рыгәрагареи ргәыҭбаареи еидызкыло, ари аџьабаа злаҟалало: аԥсҭазаара мацара акәым, аха ҳаҭыр зцу аԥсҭазаарагьы. Искусствен интеллект, виртуалтә реалтәра, амобилтә технологиа, ауаатәыҩса рыгәҭакы — урҭ зегьы ҳзықәдырҵаз, урҭ зегьы еидкыланы, зеиԥшыраҿы иҳараку ацәыӡқәа ирыхҟьаз ауаа рахь ҳашьҭуеит.


Уи ауп War and Peace AI ҳәа изышьҭоу. Уи аԥшьгара атәылақәа рнапхгарақәа рыла акәым, аҭаҵәах телефонк ала ауп.


«Агәы шьҭыхра еснагь ахәшәтәырҭатә уада аҭахым. Иҵегь аӡәы узыӡырҩыртә алшара ауп ихымԥадатәиу — уи аҩыза аиҿцаара ҟалартә еиԥш асистема аргыларазы агәымшәарагьы».


## Избан уажәшьҭа? Избан ари?


Уажәшьҭа адунеиаҿы 100 миллион инареиҳаны ауаа рхәыҷқәа, рҭаацәарақәа, рыҩнқәа, ртәылақәа раԥырхаганы иааныҟәоит. Ахәыҷқәа арефуџьақәа рыҩнқәа рҿы, арҵаратә школқәа, ахәшәтәҩцәа, аекономикатәи ԥхьаҟа ԥсҭазаареи, ирыхҟьаз ашьаҭақәа рҳәарц азы амҩа змам ҳәа ԥсҭазаара роуеит. Иҵегьы иӷәӷәоу ахьаа, ицәгьоу ахьаа, ԥ نسلала ԥ نسلала иҵуеит, изыҟалаҵәҟьоугьы аӡәгьы изымдыруеит. Адунеизегьтәи аиҳаҳәарақәа, ауаа рыцхрааразы иаԥҵаз, уажәшьҭа рылшарақәа рыҵахоит — ахарџьқәа рызымхо, рнапхгарақәа рцәгьоу, иҳараку аԥсҭазаарахь ишьҭам.


Ари аминуҭ аҿы иҟалаз иџьашьахәу акы. Искусствен интеллект уажәшьҭа ахәыҷы иҵаратә ритм ахь иҽазыркыр илшоит. Виртуалтә реалтәра ахьаа зыхьыз ауаҩ игәы шьҭнахыр илшоит, картонтә хедсетк, ԥсыхәа змам телефонк рылагьы. WhatsApp ажәабжьк арефуџьақәа рыҩны аҿы иҟоу анацәа, ԥхьаҟа ԥсҭазаара ззымдыруа, континентк аҟны иҟоу аԥышәа зманы агәы шьҭызхуа аӡәы иахь идырҳәар алшоит. Ахәылԥазтәи амчхарала аус зуа аҭелқәа интернет змам аҩнқәа рҿы аҵара рылшар алшоит. Генетикала иԥсаху ачаԥқәа аминақәа, аимакқәа, аӷацәа рԥырҽра ирыхҟьаз адгьыл аҿы рҿар алшоит.


Ари зегьы уажәшьҭа ҳамоуп. Аӡәы уи аҵаҟа иҟоу азҵаатәы изҵаарц ауп иаҭахыз.


Адунеиаҿы азҵаатәы «Ҳара ацхраара ҳалшома?» акәым. «Избан ҳасабла ҳзыҟамҵои ари система?» ауп.


## Ари зегьы згәыдкыло аполитика


Апрограмма мацара аргылараан, виртуалтә реалтәра аԥшьықәа рыҭаразы, ԥхьаҟа аӡбара ҟаҵалатәуп. Аконфликтқәа ирыхҟьаз арефуџьақәа зегьы атехнологиа рыла ирылшо ахархәара роуеит ҳәа иаԥҵоу а-зинтә система аҭахуп. Уи ԥсахым, ԥсыхәа змам, мацарагьы агәыҭакы акәым — зинуп.


**Аполитика азҵаатәы №1: Искусствен интеллект ахархәарала арефуџьақәа рыхьчаразы агәыҵҟьара иашьҭоу асоциалтә система** — ари ауп зықәгылоу. Уи атәылақәа арефуџьақәа рырҭаларц азы, аимакқәа раан, урҭ раԥхьатәи телефонқәа рҿы искусствен интеллектла аус зуа арҵаратә программақәа, ахашәалақәа рылшарақәа, аԥсҭазаара зырӷәӷәо адыррақәа, авартә ҭыӡқәа рҽеидкыларазы амҩақәа, аимакқәа раԥхьатәи аминуҭқәа рзы иҟарҵаларц ргәазҭанагоит. Аҟазаареи аҵаҵӷәарақәеи рышьҭахь акәым. Аҟазаареи аҵаҵӷәарақәеи рҿаԥхьа.


Интернет аанкылараан, интернет зҭахым апликациақәа телефон аҿы иҟазароуп. Аӡәы амҩақәа рԥырҽра, ахәышәтәырҭақәа рԥырҽра, аҭаацәарақәа рҽеидкыланы аԥсҭазаара рылшарц азы, телефон аҿы аԥсҭазаара зырӷәӷәо адыррақәа ҟазароуп. Аԥышәара — аԥсыҽра акәым. Уи атәылақәа иҟарҵар рылшо зегьы реиҳа игәыҭбаауа усуп.


## Аҵаҟа ашәырқәа змам арҵаратә школқәа


Шәазҵаа: искусствен интеллект арҵаҩы, ҩажәи ԥшьба (40) бызшәала ицәажәо, мап ҟамҵар, ԥсыхәа змам, ԥыҭракгьы иҽазыркыр, шәара шәарахәыҷы шьҭыхны, ԥшьба шықәса раҟара, иаарҩны, хәыда-ԥсада аус зуа. Уи арҵаҩы телефон аҿы дынхоит, хәылԥазтәи амчхарала ихы зырӷәӷәо — Сахель арефуџьақәа рыҩны аҿы, Европа ашыҟа-ҟаҩратәи аҩнқәа рҿы, мамзаргьы ҩышә шықәса раҟара уаанӡа школк бомбақәа рыла иԥырҽыз аул аҿы.


Ари ԥхыӡ акәым. Ари инженертә усуп. Искусствен интеллектла аус зуа адаптивтә арҵаратә платформақәа уи ҟарҵар рылшоит. Аха урҭ рылшарақәа зегьы иҳақәнагоу ауаа рахь рықәҵара уажәшьҭа иҟам. Избан? Аӡәгьы ари ҟалартә иҟоу аполитика, аимадара, ма аҭаҵәахтә система аргылара далагаӡам.


Coursera, Khan Academy, edX реиԥш иҟоу платформақәа рҿаҵәыдатәи сертификатқәа уажәшьҭа иҳамоуп. Интернет змам, анацәа рбызшәала аус зуа, адунеизегьтәи атехникатә сертификатқәа рыла рылшарақәа ргәарҭо, зыхәԥса еиҵоу телефон аҿы аус зуа апликациак «ахәыҷыкгьы школ змам» ҳәа ацәаҳәа мацара акәым, аԥсҭазаараҿы иҟалартә алшоит.


## Амашьына анеираан иҟамлацыз аморалтә ҟазшьа


Амчра, аҭакԥхықәра змам, аимакқәа рҿаԥхьа иҟалоит. Уи аимакқәа рҿаԥхьа мацара акәым, аха урҭ рышьҭахьгьы иҵуеит — аԥшылара, автоматтә дронқәа, искусствен интеллектла аус зуа аруааи рылшарала. Дара ауаатәыҩса ргәыҭакы аизгара алшара аҟара рацәаӡоуп.


Атәылақәа зегьы — иԥшӡоу, идуӡоу, технологиала иӷәӷәоу атәылақәа мацара акәым — атәылауаа рнапхгарала аус зуа искусствен интеллект аҭҵааратә органқәа рымазароуп. Анапхгара аҟәшеи акәым. Акомпаниақәа рэтикатә комитетқәа акәым. Ауаатәыҩса ргәыԥк ауп: аморалтә ҟазшьа здырыз, атехнологиақәа рҵакы здыруаз, азиндырҩцәа, ауаатәыҩса гәыԥқәа. Рхықәкы мацара: «Ари система ауаа рыԥсҭазаара ахьӡ-аҭыԥс иахьырзеи? Ауаа рзинқәа ирылшоума? Иарбан ҭакԥхықәра аиоуеи, ус ҟамлазар?» ҳәа азҵаареи.


Ари аҿиара аррацәара акәым. Уи ҿиара ахьӡ-аҭыԥсра, аҿиара ауаа рыцхраара иазкызартә алшара ауп. Аӡәы ишәаҳар, ари атехнологиа ахьаа шьҭнахра иазкыз, аҭынчра ахьӡ-аҭыԥсра мацара акәым, аха ашәарҭара агәыҵҟьарагьы ҟанаҵар алшарым.


## Аэкран ала агәы шьҭыхра


Адунеиаҿы аҭаацәарақәа рацәаҩны аменталтә ҭахрақәа рзы ахәшәтәырҭатә система змам. Ауаатәыҩса ргәы шьҭыхра азы алшарагьы змам. Аимакқәа рԥырҽра, ахәыҷраан ацәыӡ, иҵегьы иӷәӷәоу ахьаа, арефуџьақәа рԥырҽра — ари зегьы, хәшәтәра змам ачымазара еиԥш, ауаа ргәы иҭалоит, ԥ نسلала ԥ نسلала иҵуеит, депрессиа, наркотикқәа, агрессиеи агәымшәара змам аԥсҭазаареи ирыхҟьоит.


WhatsApp, ахәышәтәырҭақәа рылшам аҭыԥқәа рахь инеир илшоит. Аволонтертә терапевт, аԥышәа зманы агәы шьҭызхуа, ма ацәеижьтәи агәыҭакы здыруаз, ахьаа зыхьыз ауаҩ иҿы аԥхьатәи аԥшьарақәа рылшаразы иҿыԥшу ауаа, ацәажәақәеи атекстқәеи рыла еимадазар, иара изы «аӡәгьы иузыӡырҩуеит» ҳәа агәы иҭартә алшоит. Иахьа ахьаа ахьӡуп ҳәа издырыр алшоит. Уара умацара уахьаам ҳәа идыруеит.


Ахәыҷраан ахьаа, аԥхьатәи аминуҭқәа раан хымԥадатәиу агәы шьҭыхра аҭахуп. NGO, ауниверситетқәа, ахәшәтәырҭақәа WhatsApp нырхақәа рыла, аҭаацәарақәа ргәы шьҭыхра рылшар алшоит, ахәыҷқәа рызнеиразы аҵаҟа иҟоу ахьаа аилкаара рылшоит, аҭаацәарақәа зегьы агәы шьҭыхра роуеит — хыхьтәи аҭацәрақәа рҿы, аха агәыҭакы зцу.


## Унап аҿы узыҟарҵар алшо агәы шьҭыхра


Виртуалтә реалтәра уажәшьҭа видеоиграқәа рстудиақәа, технологиатә кампусқәа ртехнологиа мацара акәым. Уи картонтә коробка, пластиктә линза, смартфонк ауп. Ари анҵамҭақәа рҿы ицәгьоу акы шьҭоуп: адгьыл аҿы иҟоу ауаҩ, зыԥсы зыхьуа, згәаҟуа, физикатәи аџьабаа иҭоу, сааҭк раҟара агәы шьҭыхра азы, ашәарҭадаратә ҭыԥ ахь идыргар алшара.


Арефуџьақәа рзы иаԥҵоу виртуалтә реалтәра апрограммақәа, аҭакԥхықәра зцу, агәы шьҭыхра иазку, ицәгьоу ахьаа шьҭыхра, PTSD (ацәгьоу ахьаа рышьҭахьтәи агәыҵҟьара) рылшарақәа рҽазыркыр рылшоит. Ахәыҷқәа рзы аԥсыҽра змам анимациақәа, аиԥыларақәа, аинтерактивтә ҳәамҭақәа рыла агәы шьҭыхра рылшоит. Ахьчара зуа ауаа, аҭаацәаратә еидҳәалара зырӷәӷәо амҩақәа рҵара рылшоит. Аҿар, аимакқәа ирыхҟьаз, рылшарақәа рылшарақәа рықәҵара рылшоит, аинтерактивтә арҵаратә ҭыԥқәа рыла.


Апрограммақәа телефон ахь ианҭагалоу, урҭ ахархәаҩ иатәхоит. Интернет рҭахым. Арефуџьақәа ргәы ԥсахрақәа, рҭаҵәарақәа, рҩыџьара аиҭашьақәыргыларақәа зегьы рҿы ирыцуп. Аџьыбаҿы иҟоу аԥсыҽра змам аҭыԥ. Аӡәы ихы иаирхәо, иарбан ԥсахрақәакгьы рзы, агәы шьҭыхра зылшо ахархәара.


## Аӡәгьы игәы иҭахым, аха иҿало


Аимакқәа рыҟны ашәарҭадаратә хыҵхырҭақәа, арҵәарақәа рызнагара мацара акәым. Ари аграртә система зырӷәӷәо азҵаатәы ауп. Асистема ԥсахра рылшоит.


Генетикала иԥсаху, климат ԥсахрақәа ирықәшәо, ачаԥқәа, искусствен интеллект апликациақәа рыла, хатәы бызшәала, ԥсахрақәа рҿаԥхьа ргәарҭа, рҽазыркыр алшоит. Аԥхасҭа зызҭо, аминақәа рыла иԥсахыз, аӷацәа рыла иԥырҽыз адгьылгьы аԥсҭазаара зылшо хыҵхырҭахь иԥсахыр алшоит. Аҵәахра зылшо ачаԥқәа. Авитаминқәа рыла ибеиоу арыц. Ауасхырқәа, аџьабаа ззымхало адгьыл аҿы иҿало. Ари теориақәа акәым. Ари уажәшьҭа иҟоуп. Аха урҭ рызнагаразы арҵаратә система уажәшьҭа иҟам.


Азық-түлатә хыҵхырҭақәа рраздробление — ачаԥқәа, амалқәа, аӷацәа, аԥсыҽра змам агәыҩбақәа, ауаатәыҩса рыҟны еидкылоу — хыҵхырҭак ԥырҽзаргьы, асистема зегьы ԥырҽым. Ачаԥқәа, ахәылԥазқәа, аԥсыӡқәа, ахәаақәа. Ауаатәыҩса рыҟны иԥырҽым, иԥышәау ақәаԥҵақәа. Ари аԥсҭазаараҿы резервтә система ауп.


Аӡы. Аминақәа рԥырҽра, аԥырҽра, агәыҵҟьара, аҵаҟа иҟоу, ихьчоу аӡы хыҵхырҭақәа, ԥсыҽра змам амашьынақәа, асолартә энергияла аус зуа амашьынақәа. Искусствен интеллект аԥшыларала, аӡы хыҵхырҭак аус анымуа, ауаатәыҩса атҟәанырҭа рылшоит. Ари инфраструктура мацара акәым. Ари уи иаҭаххо ауаа рзы ахымԥадатәиу амҩоуп.


## Аҵаҟа ишьҭоу ахәшәтәырҭатә материалқәа, ԥсҭазаара зцу адыррақәа


Иҟалоит, аҵаҟа ишьҭоу, аха ишәарҭадау акы. Ахәшәтәырҭатә кита, амашьынақәа, амҵәыжәҩақәа, аминақәа рԥырҽра, аҵаҟа ишьҭоу. Аоперациақәа рзы аинструкциақәа, ахәшәтәҩык дзынамыцҭо аҭыԥқәа рзы. Аӡы хыҵхырҭақәа, координатақәа рыла ишьҭоу, телефон ала ирыԥшаартә алшара, арҭыԥқәа зегьы ԥырҽзаргьы.


Ари паранойа акәым. Ари аимакқәа рылҵшәақәа рыздырыз инженер игәы иҭоу логика ауп. Ахәшәтәырҭатә китақәа рыҟны, адыррақәагьы иҟазароуп. Искусствен интеллектла аус зуа аҵаҟаҵарақәа, ҷыдарақәа рҽазыркыр рылшоит: турникетқәа рықәҵара, амҩақәа рԥырхагара, амцаԥҵақәа рҽазыркыр, агәы-аԥсыԥ рҽеидкылара (CPR). Ари зегьы интернет змам, хатәы бызшәала, шәара шәарахәыҷы, шәара шәанашьҭоу, иарбанзаалакгьы рзы ишьҭоуп. Избанзар аимакқәа рҿаҟны, ахәшәтәҩы мацара акәым, аԥсҭазаара зыхьчо. Аӡәы видеок зыԥшааз, иҿыԥшуа ауаҩгьы аԥсҭазаара зыхьчар илшоит.


Алкоголь аарыхраҿы, асистема уажәшьҭа иаԥҵоу, амала, етанол аарыхраҿы ахархәара амазар алшоит — амашьынақәа рзырҟаҵареи, ахәшәтәырҭатә материалқәа рзырҟаҵареи. Уи ахәшәтәра акәым. Аха иаҭахымгьы акәым.


## Аԥсы зыхьчо аҟынтә аргыларахь


Ари асистемаҿы еиҳагьы иџьашьахәу аидеиа, еиҳагьы ицәгьоу, аха ицәгьоугьы акәым: арефуџьақәа ацхраара мацара ироуа ауаа акәым. Дара — аарыхыҩцәа, арҵаҩцәа, агәы шьҭызхуа, аорганизаторцәа, аҭаацәарақәа ргылаҩцәа. Дара рылшарақәа рыԥшаара, инфраструктура мацара рҭахуп.


Print-on-Demand платформақәа, амала, асахьа, ахарџьқәа, аҭаҵәахқәа, амагазинқәа рҭахым. Бесплаттә апликациак аҿы иаԥҵоу дизайнк, адунеизегьтәи платформа ахь ианҭагалоу, ахашәала ҟанаҵар алшоит. Адигиталтә продуктқәа — электронтә кьыԥхьқәа, шаблонқәа, асахьа, онлаинтә курсқәа, медитациа рзы инструкциақәа — иԥышәау, еилыкка, ԥсыхәа змам, еиҭах еиҭах иӡахыр рылшоит.


Акоммерциатә ԥсыхәа змам аорганизациақәа рыргылара, грантқәа рзы аԥшьарақәа рыҩра, рылҵшәақәа рҳасабқәа рҽазыркыр — ари зегьы апликациак ала, хатәы бызшәала, искусствен интеллект ацхраарала рҵар рылшоит. Аԥышәа зцу арҵаҩы, арефуџьақәа рыҩны аҿы аҵаҟаҵара, грантқәа рзы аԥшьара ҟаҵар илшоит. Аҿар гәыԥк, рҵаратә гәыԥқәа рзын, грантк роуыр рылшоит. Агәы шьҭыхра зуа ауаҩ, ихы иԥшаау аус, рҽеидкылара, рырҭбаара, рԥеиԥш рзы иԥсахыр илшоит.


Адигиталтә економика ацәаҳәақәа рзы аҭаҵәахқәа рзымԥшаа. Апаспортқәа рҭахым. Аинтернеттә алшара, ахархәаратә сылшарақәа, ауаа рыҟны иԥшаауа. Арефуџьа, аԥсҭазаара мацара акәым, аха аргыларахьгьы дцоит — иара игәы иҭоу, иара игәы иҭоу, иара ихы иаирхәо.


## Ари зегьы еидызкыло асистема


Ари зегьы интернет ала мацара аусуам. Ауаатәыҩса реидҳәаларагьы аҭахуп. Peer-to-peer нырхақәа, арҵара, агәы шьҭыхра, аарыхра, аҭаацәаратә ԥсҭазаара рылшарақәа рыҟны, аимакқәа рыҟны ауаа еидкылоит. Дара рыԥсҭазаара амҩақәа рҽеидкылара, ашәарҭадаратә амҩа рҿаԥхьа, ресурсқәа еидкыланы, иҵегь аӡәы иахь «Ҳара уажәшьҭа ҳамоуп» ҳәа рҳәар рылшоит.


Искусствен интеллект логистика еидкылоит — адонорцәа рҭахрақәа ирыдкыланы, аминақәа рԥырҽра зхылҵуа амҩақәа рԥырхагара, аснабжение рылшарақәа рҽазыркыр, аминақәа рылҵшәақәа рҽазыркыр. Аха ари асистема аҵаҟа иҟоу ауаатәыҩса реидҳәалара ауп уи иӷәӷәоу. Ауаа еилыркаауа, рыгәраго, еидкылоу аҭаацәарақәа, ацхраара анеиразы рҽазыҟарҵом. Дара рхала ацхраарахоит.


## Ҳара ҳгәы иҭоу, ҳгәы иаҭахоу аргылара


Ари аполитикақәа зегьы, аруаатә система мацара ахәԥса аҟара еиҵоуп. Ари апликациақәа зегьы уажәшьҭа иҟоу атехнологиа рыла иаԥҵазар рылшоит. Виртуалтә реалтәра терапевттә модульқәа, искусствен интеллект арҵаҩцәа, WhatsApp ала агәы шьҭыхра рылшәарақәа — ари зегьы имчым, иԥышәау проектқәа акәым. Ари аӡбарақәа роуп. Аӡбарақәа, арефуџьақәа рыҩны аҿы иҟоу ахәыҷы, агәы шьҭыхра, аҵара, аекономикатәи алшарақәа рзы, аилаҳәарақәа рҿы иҟоу ахәыҷы еиԥшҵәҟьа иҭахым ҳәа.


Ҳара аимакқәа ринфраструктура ԥхьаҟа, иӷәӷәоу, ицәгьоу, иԥышәау, рылшарақәа рыла аргылара. Уи ҳфинансироватуеит, ҳрыԥсахуеит, ҳҽазыркит, ԥ نسلала ԥ نسلала. Аха ҳзыҟамҵаз — иӷәӷәоу ахархәарала, иӷәӷәоу ахарџьқәа рыла, иӷәӷәоу аполитикатә агәҭакы рыла — аԥсҭазаара асистема аргылара ауп.


Ари асистема рцәала иҳамоуп. Искусствен интеллект лабораториақәа рҿы, виртуалтә реалтәра студиаҿы, гуманитартә агенствақәа рҿы, аволонтертә терапевтқәа рҿы, аҵаҟа ишьҭоу ахәшәтәырҭатә китақәа рҿы, интернет змам арҵаратә апликациақәа рҿы, генетикала иԥсаху аҵлаҳәқәа рҿы. Ауаатәыҩса зегьы ргәы иҭоу — урҭ еидкыланы, зегьы рзы, уажәшьҭа.


Картонтә коробкак виртуалтә реалтәра хедсеткхеит. WhatsApp ажәабжьк терапиатә сессиякхеит. Смартфонк школкхеит. Аимак урҭ аминуҭқәа рылҵшәақәа роуит ҳәа акәым. Ҳара рылҵшәақәа роуит.


Ари система ҳыргыланы.


**Mark Picasso, MPA**


**P.S.** Ҳара аекономикатәи ресурсқәа ҟаҳҵар ҳалшоит, ауаа опиумтәи ачаԥқәа рҿартә алшара рырҭаны, урҭ рылҵшәақәа легалтә хәшәтәырҭатә хықәкқәа рзы ахәшәтәырҭақәа рахь ирҭалартә еиԥш. Уи аахәарақәа рзы амчра, ахәшәтәырҭатә китақәа роуеит. Аха ари лицензияқәа, иӷәӷәоу аҭҵаареи, азинтә тәагаразы аҭахуп, ачаԥқәа легалтә фармацевтикатә хықәкқәа рзы мацара ахархәара роуеит ҳәа.


Иҵегьы, ауаа онлаинтә ахашәала хыҵхырҭақәа рҭахуп. Аҭаацәарақәа рхатә онлаинтә платформақәа рыргылара рылшоит, Print-on-Demand модел ала аалыҵқәа рыӡахра рылшоит, мамзаргьы OnlyFans реиԥш иҟоу атроф платформақәа рхархәара рылшоит. Агәыҭакы — ахашәала хыҵхырҭақәа рырҭбаара, ауаа гуманитартә ацхраара мацара иахьынӡақәгәыӷуа аҟынтә, рхатә аекономикатәи аҳаҭырқәҵара рыргылара рылшарц азы.