Designer

Ɛwɔ berɛ bi — berɛ a ɛyɛ komm na ɛkame ayɛ sɛ obiara nhunu — a ɔman bi si gyinaeɛ fa deɛ ɛgye di fa nnipa nkwa ho. Ɛnyɛ nsɛm a ɛka wɔ ne dawurubɔ mu. Ɛnyɛ nsɛm a wɔakyerɛw wɔ ne mmara titire mu. Mmom, ɛda adi wɔ deɛ ɔman no si berɛ a atopaeɛ no agyae sɛ ɛrebɔ mu. Ɛda adi wɔ deɛ wɔde ma abɔfra a watumi anya nkwa no mu. Ɛda adi wɔ sɛ wɔdua aba foforɔ anaa wɔgya asase a ogya asɛe no. Saa berɛ no yɛ seesei berɛ nyinaa. Na yɛnnyaa berɛ bi a yɛanya nneɛma pii a yɛde bɛyɛ deɛ ɛfata sɛdeɛ yɛwɔ seesei.

Deɛ ɛreba yi nyɛ adwene baako pɛ. Ɛyɛ nhyehyɛeɛ a ɛte aseɛ — nhyehyɛeɛ a ɛka mmara, mfiridwuma, ne nnipa ntam ahofama bom, a wɔayɛ no sɛ ɛnyɛ deɛ asraafoɔ biara atumi ayɛ wɔ abakɔsɛm mu: sɛ wɔbɛma nkwa a wɔbɛkora so no ayɛ yie, na ɛnyɛ sɛ nkwa a wɔbɛkora so nko, na mmom wɔde animuonyam nso bɛma. Sɛ yɛfa biribiara a Artificial Intelligence, Virtual Reality, mobile technology, ne nnipa mmɔborɔhunu de ama yɛn, na yɛde adwene a emu yɛ duru kyerɛ nnipa a wɔhia saa nneɛma no paa.

Yei ne AI a Ɛfa Ɔko ne Asomdwoe Ho. Na ɛmfiri aban ahodoɔ ase, na mmom ɛfiri telefon so.

“Ɛnyɛ berɛ nyinaa na ayaresa hia ayaresabea. Ɛtɔ da a, nkɔmmɔbɔ bi pɛ na ɛhia — ne akokoduro a yɛde bɛsi nhyehyɛeɛ a ɛbɛma saa nkɔmmɔbɔ no ayɛ yie.”

Adɛn Nti Na Ɛsɛ Sɛ Ɛyɛ Seesei? Adɛn Nti Na Yei?

Seesei ara, nnipa bɛboro ɔpepem 100 na wɔatu afiri wɔn afie ne wɔn aman mu wɔ wiase nyinaa. Mmɔfra renyin wɔ nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no atenaeɛ, a wɔnni sukuu, wɔnni ayaresafoɔ a wɔhwɛ wɔn adwene mu yareɛ, wɔnni sikasɛm mu daakye, na wɔnni nsɛm a wɔde bɛkyerɛ deɛ wɔayɛ wɔn. Awerɛhoɔ ne adwene mu apira a ɛkyɛ no fa mmusua mu te sɛ agyapadeɛ a obiara nhunu. Na wiase ahyehyɛdeɛ a wɔyɛɛ wɔn sɛ wɔmmoa nnipa no — a wɔayɛ wɔn adwuma mu duru, wɔnni sika a ɛdɔɔso, na wɔyɛɛ wɔn maa wiase a na ɛkɔ brɛoo — ntumi nyɛ adwuma ntɛm sɛdeɛ ɛhia.

Saa berɛ yi ara mu no, biribi a ɛyɛ nwanwa asi. Artificial Intelligence tumi sesa nwomasua ma ɛne ɔba biara adesua ntɛmntɛm ne ne tumi hyia wɔ berɛ korɔ no ara mu. Virtual Reality tumi boa obi a ɔfaa adwene mu apira no ma ɔfa ayaresa kwan so, de cardboard headset ne telefon a obi adi kan de adi dwuma. WhatsApp nkra tumi de ɔna a ɔredi awerɛhoɔ wɔ nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no atenaeɛ mu no kɔka afotufoɔ a wɔatete wɔn yie a wɔwɔ asasepɔn foforɔ so. Mfiri a wɔde owia ahoɔden yɛ adwuma no tumi de adesua a ɛhia internet nni mu kɔ mmeaeɛ a internet nnyaa hɔ da. Nnuane nnɔbaeɛ a wɔasesa wɔn awosu mu no tumi nyini wɔ asase a ɔko asɛe no so.

Nneɛma no nyinaa wɔ hɔ dada. Na wɔretwɛn sɛ obi bɛbisa asɛmmisa a ɛfata.

Asɛmmisa a ɛfata no nyɛ sɛ, “Yɛbɛtumi aboa anaa?” Asɛmmisa a ɛfata no ne sɛ: “Adɛn nti na yɛnsi nhyehyɛeɛ no nkaa dada?”

Mmara a Ɛso Biribiara Gyina

Ansa na wɔbɛyɛ app baako anaa wɔbɛkyekyɛ headset baako mpo, ɛsɛ sɛ mmara bi wɔ hɔ. Ɛsɛ sɛ aban nhyehyɛeɛ bi wɔ hɔ a ɛka sɛ: obiara a ɔko ama watu no afiri ne fie mu wɔ ɔno ankasa wɔ hokwan — ɛnyɛ anidasoɔ kɛkɛ, ɛnyɛ ayɛyɛdeɛ kɛkɛ, na mmom hokwan ankasa — sɛ ɔbɛnya mfiridwuma nnɛ ama no kwan sɛ ɔde bɛboa ne ho.

Mmara Ho Nyansahyɛ #1: Nhyehyɛeɛ a Ɛdi Kan Siesie Ɔman no Ma Ɛbɔ Nnipa a Wɔatu Wɔn Afiri Wɔn Afie Mu Ho Ban, Ɛnam Artificial Intelligence a Ɛkɔ Anim So de saa nhyehyɛeɛ no si hɔ pɛpɛɛpɛ. Ɛhwehwɛ sɛ aban ahodoɔ de AI nwomasua nhyehyɛeɛ, akwahosan ho akwankyerɛ a ɛhwɛ onipa no nyinaa, nkwagyeɛ ho nimdeɛ, ne ntɛmara nkitahodie nhyehyɛeɛ gu telefon a wɔde ma nnipa wɔ ɔko mmeaeɛ ansa na ɔhaw no aba. Ɛnyɛ sɛ wɔbɛyɛ biribi wɔ ɔhaw no akyi. Mmom, wɔbɛsiesie wɔn ho ansa na aba.

Sɛ aban ahodoɔ siw internet kwan a, ɛsɛ sɛ app ahodoɔ a ɛnhia internet no wɔ telefon no mu dada. Sɛ wɔtow atopaeɛ gu akwan so na ayaresabea ahodoɔ yɛ afɛfɛdeɛ a asɛe no a, ɛsɛ sɛ telefon no kura nimdeɛ a ɛbɛtumi ama abusua bi anya nkwa dada. Ahoboa nyɛ adwene a ɛnni anidasoɔ. Ɛyɛ adeɛ a ɛkyerɛ anidasoɔ paa a aban bi bɛtumi ayɛ.

Sukuu a Enni Afasuo

Fa no sɛ AI ɔkyerɛkyerɛfoɔ bi wɔ hɔ a ɔka kasa aduanan, ɔnna da, ɔtumi sesa ne nkyerɛkyerɛ ma ɛne abɔfra a wadi mfeɛ nsia a ɔnsoo pɛn krataa so pɛnsere hyia, na sɛ wɔyɛ wie a, ɛho nhia sɛ wɔbɔ sika biara de ma afoforɔ nya no. Fa no sɛ saa ɔkyerɛkyerɛfoɔ no te telefon a owia ahoɔden na ɛma no ahoɔden mu, wɔ nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no atenaeɛ bi mu wɔ Sahel, anaa atenaeɛ bi a wɔde ma nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu wɔ Europa Apueɛ Fam, anaa akuraa bi a ɛwɔ nkuraaseɛ a wɔtow atopaeɛ guu ne sukuu so mfeɛ mmiɛnsa a atwam no.

Yei nyɛ anisoadehunu kɛkɛ. Ɛyɛ mfiridwuma. AI adesua nhyehyɛeɛ a ɛtumi sesa wɔn ho ma ɛne osuani no hyia no tumi yɛ yei dada. Deɛ wɔnyɛeɛ ne sɛ wɔamfa amma mmɔfra a wɔhia no paa no nkyɛn — ɛfiri sɛ obiara nnya nsi mmara, nkitahodie, anaa nneɛma kyekyɛ nhyehyɛeɛ a ɛbɛma ayɛ yie.

Abɔdeɛ mu nwomasua ne adansedie nhyehyɛeɛ a wontua hwee a ɛwɔ Coursera, Khan Academy, ne edX te sɛ mfidie so no wɔ hɔ dada. App bi a ɛdi kan yɛ adwuma a internet nni mu, na ɛde wɔn adesua no ma wɔ wɔn kurom kasa mu, hyɛ wɔn nkuran sɛ wɔnkɔ wɔn anim denam adansedie a wiase nyinaa gye tom so, na ɛtumi yɛ adwuma wɔ telefon a ne boɔ yɛ ketewa paa so — saa app no bɛtumi ama asɛm a ɛka sɛ abɔfra biara nnyae sukuu no ayɛ nokorɛ mmom sen sɛ ɛbɛyɛ nsɛm a wɔka kɛkɛ. Ɛbɛtumi ama ayɛ nokorɛ ankasa.

Suban Pa Ansa Na Mfiri no Aba

Tumi a obi wɔ a ɔnni obiara animka ho asodie no ne kwan a ɔko fa so firi aseɛ. Saa ara nso na ɛma ɔko kɔ so kyɛ, mpo sɛ tuo a ɛdi kan no abɔ akyiri no. Ɛnam nnipa hwɛ so nhyehyɛeɛ, drones a ɛtumi yɛ adwuma ankasa, ne AI akodeɛ a ɛyɛ adwuma ntɛm sene sɛ onipa ahonim tumi di akyi so.

Ɛsɛ sɛ kuro biara — ɛnyɛ ahonyafoɔ nkuro nko, na ɛnyɛ nkuro a wɔwɔ mfiridwuma a ɛkɔ anim nko — nya AI nhwehwɛmu kuo a ɔmanfoɔ na wɔdi anim. Ɛnyɛ aban dwumadibea. Ɛnyɛ adwumakuo bi abrabɔ pa ho kuo. Ɛyɛ ɔmanfoɔ kuo: abrabɔ pa ho animdefoɔ, mfiridwuma ho animdefoɔ, mmara ho animdefoɔ, ne nnipa a wɔyɛ ɔmanfoɔ ara kwa. Wɔn adwuma titire ne sɛ, ansa na wɔde AI nhyehyɛeɛ biara bɛyɛ adwuma wɔ wɔn kuro mu no, wɔbɛbisa sɛ: So yei boa ma wɔbu nnipa animuonyam? So ɛdi nnipa hokwan ahodoɔ so? Na sɛ ɛnni saa a, hwan na ɔbɛgye ho asodie?

Yei nyɛ sɛ yɛbɛsi nkɔsoɔ ano. Ɛyɛ sɛ yɛbɛkyerɛ nkɔsoɔ no kwan — na yɛahwɛ sɛ mfiridwuma korɔ no ara a ɛtumi sa yareɛ no rentumi nsesa komm nyɛ adeɛ a ɛde ɔhaw ba, a obiara, baabiara, nni hɔ a ɔbɛdi ho adanseɛ.

Ayaresa a Ɛnam Screen So

Wiase mmeaeɛ pii no, adwene mu akwahosan ho ayarehwɛ nyɛ nhyehyɛeɛ bi a nnipa twɛn mu. Ɛnni hɔ koraa. Ɔko mu adwene mu apira, mmɔfra berɛ mu adehwereɛ, ehu a ɛtena hɔ daa, ne ɔhaw a ɛfiri fie a obi atu afiri mu no — yeinom fa mpɔtam hɔ te sɛ yareɛ a wɔansa no, na ɛtrɛ kɔ akyiri komm, kɔyɛ awerɛhoɔ yareɛ, nnubɔne nom, basabasayɛ, ne awerɛhoɔ a ɛfiri awoɔ ntoatoasoɔ baako so kɔ foforɔ so.

WhatsApp tumi kɔ mmeaeɛ a ayaresabea ntumi nkɔ. Ayaresafoɔ a wɔyɛ wɔn adwuma kwa, afotufoɔ a wɔatete wɔn, anaa obi a wafa adwene mu apira mu na ɔwɔ osuahu a ɔtumi boa afoforɔ — sɛ wɔde nne nkra anaa nkratoɔ kɔka obi a watumi anya nkwa nanso onni obi foforɔ a ɔbɛtumi akɔ ne nkyɛn no ho a, wɔbɛtumi de biribi a mmoa nneɛma biara ntumi mfa mmaeɛ no ama no: nkaeɛ sɛ obi ate n'asɛm. Sɛ ne haw no wɔ din. Sɛ ɔnyɛ obi a ɔno nko ara na ɔrefa mu.

Mmɔfra berɛ mu adwene mu apira, titire no, hia sɛ wɔdi kan boa wɔn. Ɛnam WhatsApp nkitahodie a NGO ahodoɔ, sukuupɔn, ne akwahosan adwumayɛbea ahodoɔ boa wɔn so no, wɔn a wɔhwɛ mmɔfra no bɛtumi anya akwankyerɛ, mmɔfra no bɛtumi anya dwumadie a wɔayɛ no sɛ ɛmmoa wɔn a wɔafa adwene mu apira mu, na abusua mũ no nyinaa bɛtumi anya nnipa a wɔhwɛ wɔn so — wɔ akyirikyiri, nanso wɔ nokorɛ mu — wɔ nhyehyɛeɛ bi a ɛma nnipa nya mmoa a ɛho ka sua koraa sɛ wɔbɛsi, nanso sɛ wɔbɛbu ani agu so a, ɛde ɔhaw kɛseɛ ba.

Ayaresa a Wobɛtumi De Wo Nsa Aka

Virtual Reality nyɛ mfiridwuma a agodie studio ahodoɔ ne mfiridwuma sukuu ahodoɔ nko na wɔde di dwuma bio. Seesei ɛyɛ mfiridwuma a ɛde cardboard adaka, plastic lens, ne smartphone a obi de ama afoforɔ na ɛyɛ adwuma. Na nneɛma a ɛnyɛ den yi mu na biribi a ɛyɛ nwanwa te: tumi a ɛma wɔtumi fa onipa bi — obiara, baabiara wɔ wiase — firi ne honam fam amanehunu mu de no kɔ baabi a ahobammɔ wɔ, berɛ pɔtee bi a wɔahyɛ ato hɔ a wɔde sa yareɛ.

VR nhyehyɛeɛ a wɔayɛ ama nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no bɛtumi aboa wɔn a wɔwɔ PTSD ne ɔko mu adwene mu apira, denam nkakrankakra a wɔde ma wɔn kwan ma wɔhyia nneɛma a ɛma wɔn suro wɔ virtual mmeaeɛ a wɔhwɛ so yie mu. Wɔbɛtumi de agodie ayaresa ama mmɔfra denam mfonini ahonhom a wɔyɛ nnam ne anansesɛm a mmɔfra no tumi ne mu di nkitaho so. Wɔbɛtumi akyerɛ wɔn a wɔhwɛ mmɔfra no sɛnea wɔbɛkyerɛ ɔdɔ ne abusuabɔ pa. Wɔbɛtumi ama mmabunu — a ɔko ama wɔahwere mfeɛ pii a na ɛsɛ sɛ wɔde nya nkɔsoɔ wɔ abrabɔ mu — anya adesua mmeaeɛ a wɔde VR ma wɔn, a ɛbɛsan ama wɔn akɔfa nneɛma ho anigyeɛ na aboa wɔn ma wɔanya digital economy no mu nimdeɛ.

Sɛ wɔtwe nhyehyɛeɛ yi gu telefon so wie a, ɛyɛ nea ɔde di dwuma no dea. Ɛnhia internet. Ɛne obi a watu afiri ne fie mu no tu twa ɔman ahyeɛ nyinaa, kɔ atenaeɛ foforɔ biara mu, na ɛka ne ho wɔ abrabɔ foforɔ biara mfiaseɛ. Ɛyɛ ahotɔbea ketewa a obi tumi soa wɔ ne kotokuo mu. Ɛyɛ ayaresa adwinnadeɛ a ɛtena hɔ daa a ɛnyɛ sɛ obi a watu afiri ne fie mu no bɛhwere.

Deɛ Ɛnyini Berɛ a Biribiara Ayeera

Aduane a ɛbɛdɔɔso wɔ ɔko mmeaeɛ no nyɛ kuayɛ haw kɛkɛ. Ɛyɛ nhyehyɛeɛ haw — na yɛbɛtumi asesa nhyehyɛeɛ.

Nnuane nnɔbaeɛ a wɔasesa wɔn awosu mu na wotumi gyina wim tebea nsesaeɛ ano, a AI app ahodoɔ kyerɛkyerɛ wɔn wɔ mpɔtam hɔ kasa mu denam mfonini akwankyerɛ a ɛkyerɛ anammɔn biara so no, bɛtumi adan asase ketewa bi a wɔredi ho ako anaa asase a ahoɔden asa wɔ so no ayɛ aduane fibea. Awereɛ a ɛtumi gyina osu a ɛnni hɔ ano. Aburow a wɔde vitamin aka ho. Nnɔbaeɛ a wɔatete wɔn sɛ wɔnyini wɔ asase a kuayɛ a wɔtaa yɛ no ntumi nyɛ adwuma wɔ so bio. Yeinom nyɛ adwene bi kɛkɛ. Wɔwɔ hɔ dada. Deɛ enni hɔ seesei ne nwomasua nhyehyɛeɛ a ɛde saa nnɔbaeɛ no bɛhyɛ mmusua a wɔhia no paa no nsa.

Nea ɛka ho bio ne sɛ, sɛ wɔkyekyɛ aduane nneɛma mu wɔ mmeaeɛ pii a, wɔde mmoa a wɔtumi wo mma no gu kuo nketewa mu wɔ mpɔtam ahodoɔ mu, na wɔhwɛ wɔn so wɔ mpɔtam hɔ na wɔtumi ma wɔn ho so. Yei ma sɛ wɔsɛe aduane fibea baako a, ɛrenkɔsi sɛ nhyehyɛeɛ no nyinaa bɛgu. Mpɔnkɔmma? Mmom, mmirekyie, nkokɔ, nkrantɛ, ne mpataa. Nkwa mu nneɛma a wɔkora so, a wɔakyekyɛ wɔn mu te sɛ sika a wɔde ahyɛ mmeaeɛ pii, na wɔhwɛ wɔn so te sɛ nkitahodie nhyehyɛeɛ. Ɛyɛ nneɛma foforɔ a wɔde si hɔ sɛ biribiara ansɛe nyinaa, na wɔde di dwuma de kora nkwa so.

Na nsuo nso. Abura a wɔatu no mu dɔɔso sɛ ɛbɛtumi agyina atopaeɛ a ɛfiri missile mu ano, a wɔakyekyɛ wɔ mmeaeɛ a ɛbɛn nnipa a wɔtumi tu wɔn afiri wɔn afie mu no mu, na wɔde nsa anaa owia ahoɔden na ɛyɛ adwuma. AI na ɛhwɛ so na sɛ nsuo fibea baako gyae adwuma a, ɛtumi kyerɛ nnipa no kwan kɔ nsuo fibea foforɔ ho. Yei nyɛ adansiɛ adwuma kɛkɛ. Ɛyɛ bɔhyɛ a yɛahyɛ nnipa a wɔbɛhia saa nneɛma yi no.

Aduro a Wɔasie Wɔ Asase Mu, Nimdeɛ a Ɛte Ase

Nneɛma bi wɔ hɔ a ɛsɛ sɛ wɔde sie asase ase — ɛnyɛ sɛ wɔde bɛsie afiri nnipa ani so, na mmom sɛ wɔbɛbɔ ho ban. Aduruyɛ nnwinnadeɛ a wɔasie wɔ asase mu wɔ dɔ a ɛbɛtumi ama ɛagyina atopaeɛ a ɛbɛbɔ no tẽẽ ano. Ayaresa ne oprehyɛn ho akwankyerɛ a wɔakyerɛw ama ntɛmara tebea a dɔkota biara ntumi mma wo nkyɛn. Nsuo fibea a wɔabɔ ho ban na wɔakyerɛ ne beaeɛ pɔtee wɔ map so, a telefon tumi kyerɛ wo kwan kɔ ho mpo sɛ wɔasɛe agyiraehyɛdeɛ biara a na wotumi hunu no.

Yei nyɛ adwene a ɛkyerɛ sɛ obi suro adeɛ dodo. Ɛyɛ adwene a ɛfata a mfiridwuma ho ɔbenfoɔ biara a wasua deɛ ɔko sɛe ankasa bɛnya. Na aduruyɛ nnwinnadeɛ a wɔasie no ho no, nimdeɛ nso wɔ hɔ. AI adesua a ɛkyerɛ ntɛmara ayaresa — sɛnea wɔde tourniquet bɛkyekyere obi, sɛnea wɔbɛhwɛ obi home kwan, sɛnea wɔbɛsi mogya a ɛretu no ano, ne CPR — a ɛwɔ hɔ a internet nhia, wɔ kasa biara mu, na obiara a ɔpɛ sɛ ɔsua no tumi nya. Ɛfiri sɛ, wɔ ɔko mu no, ɛnyɛ dɔkota nko na ɔtumi gye nkwa. Ɛtɔ da a, ɔyɛ ɔyɔnkoɔ a ɔte ɔkwan a ɛfata ho video no.

Nsã a wɔtumi yi firi mu nso — mfiridwuma dada a ɛnyɛ den — wɔ wɔn dwumadie wɔ mpɔtam bi a wɔnni aduruyɛbea no nkwagyeɛ nneɛma mu: wɔbɛtumi de ayɛ ethanol a wɔde siw mmoawa ano, de te nnwinnadeɛ ho, na wɔde abɔ yareɛ mmoawa ano wɔ berɛ a biribiara nni hɔ. Ɛnyɛ aduro. Nanso ɛnyɛ adehunu nso.

Firi Nkwa a Wɔkora So Kɔ Nneɛma a Wɔsi

Adwene a ɛyɛ nwanwa paa wɔ nhyehyɛeɛ yi mu no nso yɛ deɛ ɛnyɛ den sɛ yɛbɛte aseɛ: sɛ nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no nyɛ nnipa a wɔgye mmoa nko ara. Wɔyɛ nnwumayɛfoɔ, akyerɛkyerɛfoɔ, ayaresafoɔ, nhyehyɛeɛfoɔ, ne mpɔtam adansiɛfoɔ — nanso ɛyɛ sɛ wɔnni nhyehyɛeɛ a ɛfata wɔn tumi ne wɔn nimdeɛ no wɔ saa berɛ yi mu.

Print-on-demand nhyehyɛeɛ nhia sɛ obi bɛkora nneɛma pii so, nhia sotɔɔ, na nhia sika kɛseɛ a wɔde bɛhyɛ mu. Mfonini anaa adwini a wɔayɛ wɔ app a wontua hwee so, na wɔde agu wiase nyinaa platform so no, bɛtumi ama obi anya sika wɔ ɔman foforɔ sika mu a ɛsom boɔ sene ne man deɛ. Digital nneɛma — eBooks, nhyehyɛeɛ mfonini, adwinni, online adesua, ne adwene mu ahotɔ ho akwankyerɛ — wɔbɛtumi ayɛ no pɛnkoro na wɔatɔn no akɔsi daakye, ama sika aba akyiri mpo wɔ berɛ a wɔyɛɛ no wieeɛ no.

Nonprofit ahyehyɛdeɛ a wɔbɛsi, grant nkrataa a wɔbɛkyerɛw, ne nkɔsoɔ ho amanneɛbɔ — yeinom nyinaa wɔbɛtumi akyerɛkyerɛ wɔ app a wɔayɛ no yie mu, anammɔn biara akyi, wɔ nea ɔde di dwuma no ankasa kasa mu. AI bɛtumi aboa wɔn ma wɔakyerɛw wɔn nsɛm a wɔde bɛhwehwɛ mmoa, na chatbots abua wɔn nsɛmmisa te sɛ ɔfotufoɔ a ɔwɔ hɔ anadwo dasuom. Ɔbaa bi a ɔkyerɛ adeɛ nwene wɔ atenaeɛ mu no bɛtumi anya ahyehyɛdeɛ a wɔde sika boa no. Aberanteɛ bi a ɔyɛ adesua kuo ma mmɔfra no bɛtumi abisa mmoa sika a wɔde ma mmabunu. Ayaresafoɔ bi a ɔboa nnipa a wɔafa adwene mu apira mu no bɛtumi ayɛ ne dwumadie no nhyehyɛeɛ yie, atrɛ mu, na wama atena hɔ.

Digital sikasɛm nni ɔman ahyeɛ so akwantuo nhwehwɛmu mmeaeɛ. Ɛmmisa nkrataa. Na sɛ obi a watu afiri ne fie mu no nya nnwinnadeɛ a ɛfata a, ɔbɛtumi afiri nkwa a ɔrekora so kɛkɛ mu akɔsi nneɛma foforɔ — wɔ n'ankasa mmara so, wɔ n'ankasa ntɛmntɛm so, na ɔde n'ankasa asɛm ayɛ ne nhyehyɛeɛ no fapem.

Nhyehyɛeɛ a Ɛkura Biribiara Bom

Saa nneɛma yi mu biara rentumi nyɛ adwuma sɛ nkitahodie nni hɔ. Ɛnyɛ internet nkitahodie nko — nnipa ntam nkitahodie nso. Peer-to-peer nkitahodie nhyehyɛeɛ a wɔde ahyɛ app korɔ no ara mu a ɛde nwomasua, ayaresa, ne nnwumayɛ ho nteteeɛ ma no, na ɛma nnipa a wɔwɔ ɔko mmeaeɛ tumi hunu wɔn ho wɔn ho. Wɔbɛtumi akyɛ nkwagyeɛ ho akwan, aka akwan a ahobammɔ wɔ so ho nsɛm foforɔ, aboaboa nneɛma ano, na wɔaka akyerɛ obi foforɔ kɛkɛ sɛ wɔda so wɔ nkwa mu.

AI na ɛhwɛ nneɛma a ɛsɛ sɛ wɔyɛ no so — ɛde wɔn a wɔpɛ sɛ wɔma mmoa no kɔka wɔn a wɔhia mmoa no ho, ɛkyerɛ nneɛma a wɔde kɔ ma nnipa no kwan wɔ akwan a atopaeɛ asɛe no ho, ɛhwɛ nneɛma a wɔakora so no dodow, na ɛtumi hunu sɛ nneɛma bi rebɛsa ansa na ayɛ ɔhaw kɛseɛ. Nanso nnipa ntam nkitahodie nhyehyɛeɛ a ɛda aseɛ no na ɛma nhyehyɛeɛ no tumi gyina ɔhaw ano. Mpɔtam a nnipa nim wɔn ho wɔn ho, wɔgye wɔn ho di, na wɔwɔ nkitahodie no, wɔnntwɛn sɛ mmoa bɛba. Wɔn ankasa na wɔbɛyɛ mmoa no.

Nhyehyɛeɛ a Ɛkyerɛ Deɛ Yegye Di

Mmara biara a ɛwɔ nhyehyɛeɛ yi mu no ho ka sua sene akodeɛ nhyehyɛeɛ baako. App biara a yɛaka ho asɛm no wɔbɛtumi de mfiridwuma a ɛwɔ hɔ dada ayɛ. VR ayaresa nhyehyɛeɛ biara, AI ɔkyerɛkyerɛfoɔ biara, ne WhatsApp afotufoɔ nkitahodie biara — yeinom nyɛ adwuma a ɛbɛyɛ yie anaa ɛrenyɛ yie a obi ntumi nhu. Wɔyɛ gyinaesie. Gyinaesie a ɛfa sɛ yɛgye di sɛ abɔfra a ɔwɔ nnipa a wɔatu wɔn afiri wɔn afie mu no atenaeɛ mu no fata sɛ ɔnya ayaresa, nwomasua, ne sikasɛm mu hokwan te sɛ abɔfra a ɔwɔ ɔman ahenkurow mu no anaa.

Yɛde pɛpɛɛpɛyɛ ne ahofama kɛseɛ asi ɔko nhyehyɛeɛ. Yɛde sika ahyɛ mu, yɛasesa no mpɛn pii, na yɛabɔ ho ban wɔ awoɔ ntoatoasoɔ pii mu. Deɛ yɛnyɛeɛ da — ɛnyɛ anibereɛ korɔ no ara, ɛnyɛ sika korɔ no ara, na ɛnyɛ amanyɔsɛm mu pɛ korɔ no ara — ne sɛ yɛbɛsi nkwagyeɛ nhyehyɛeɛ a yɛde ahwɛyie korɔ no ara bɛhwɛ so.

Saa nhyehyɛeɛ no afa biara wɔ hɔ dada. Ɛwɔ AI adwumayɛbea, VR adwumayɛbea, nnipa mmoa ahyehyɛdeɛ, ayaresafoɔ a wɔyɛ wɔn adwuma kwa, aduruyɛ nnwinnadeɛ a wɔasie asase ase, adesua app a ɛnyɛ internet, ne nnɔbaeɛ aba a wɔasesa no awosu mu. Deɛ ɛhia ne bɔhyɛ bi — gyinaeɛ a nnipa nyinaa bɛbom asi sɛ saa nneɛma yi nyinaa yɛ baako, ɛyɛ obiara dea, na ɛsɛ sɛ wɔyɛ no seesei.

Cardboard adaka bɛyɛɛ VR headset. WhatsApp nkra bɛyɛɛ ayaresa nkɔmmɔbɔ. Smartphone bɛyɛɛ sukuu. Ɔko no anni saa berɛ no so nkonim. Yɛn na yɛdii nkonim.

Si nhyehyɛeɛ no.

Mark Picasso, MPA

P.S. Yɛbɛtumi ama nnipa anya sika denam sɛ yɛbɛma wɔn kwan ma wɔatena poppy nnua na wɔatɔn ama ayaresabea ahodoɔ. Wɔbɛtumi anya sika ne aduruyɛ nnwinnadeɛ de agye wɔn nnua no. Afei nso, nnipa hia akwan a wɔbɛfa so anya sika wɔ intanɛt so. Mpɔtam ahodoɔ bɛtumi ayɛ wɔn ankasa online platform ahodoɔ na wɔatɔn nneɛma denam Print on Demand so, anaa wɔde website afoforɔ te sɛ OnlyFans ne nea ɛkeka ho adi dwuma.